Google Search Console là công cụ miễn phí cho chủ trang web xem trang của mình hiện ra trên kết quả tìm kiếm thế nào: với những cụm từ nào, bao nhiêu lần, được nhấp bao nhiêu, ở vị trí trung bình nào, và trang nào gặp lỗi khi được lập chỉ mục. Đây là nguồn dữ liệu thật đáng tin nhất về SEO của chính bạn, vì đến thẳng từ công cụ tìm kiếm.
Nhiều chủ doanh nghiệp đã cài nhưng ít khi mở, vì bảng số liệu trông khó hiểu. AI giúp đúng chỗ đó: bạn xuất dữ liệu, nhờ AI sắp xếp, tìm mẫu và đề xuất việc nên làm. Bài này đi từ thiết lập, cách hiểu chỉ số, câu lệnh phân tích, đến nhịp theo dõi hàng tuần.
Search Console khác công cụ phân tích truy cập ở đâu
Công cụ phân tích truy cập, như Google Analytics, cho biết điều xảy ra sau khi người dùng đã vào trang: họ đến từ đâu, xem trang nào, ở lại bao lâu, có đặt hàng không. Search Console cho biết điều xảy ra trước đó, ngay trên trang kết quả: trang của bạn được hiện ra cho những ai gõ cụm gì, và bao nhiêu người trong số đó chọn bấm vào.
Nhờ vậy Search Console trả lời được những câu mà công cụ phân tích không trả lời được: khách gõ gì để tìm thấy bạn, cụm nào bạn đã hiện ra nhiều mà ít người bấm, trang nào chưa được lập chỉ mục nên không thể xuất hiện. Đây cũng là cách đo thứ hạng miễn phí, dựa trên dữ liệu thật thay vì tự gõ thử, vốn bị ảnh hưởng bởi vị trí và lịch sử tìm kiếm của chính bạn.
Hai công cụ bổ sung cho nhau. Phần đo đơn hàng, gắn mã theo dõi nguồn và phễu khách nằm ở danh mục đo lường của trang; bài này chỉ tập trung vào phần tìm kiếm. Lưu ý dữ liệu Search Console thường trễ khoảng hai ba ngày, và một phần truy vấn hiếm được ẩn đi vì lý do quyền riêng tư, nên tổng của bảng truy vấn có thể nhỏ hơn tổng trên biểu đồ.
Thiết lập trong mười lăm phút
Giao diện có thể thay đổi; các bước dưới đây theo cách làm phổ biến.
- Đăng nhập bằng tài khoản Google của công ty, không dùng tài khoản cá nhân của một nhân viên, để khi người đó nghỉ việc bạn không mất quyền.
- Thêm thuộc tính kiểu miền nếu bạn quản lý được phần cài đặt tên miền; kiểu này gom cả bản có và không có www, cả http lẫn https.
- Xác minh quyền sở hữu, với kiểu miền thường là thêm một bản ghi vào phần quản lý tên miền. Nếu không tự làm được, nhờ bên quản lý trang web.
- Gửi sơ đồ trang web, tệp liệt kê các trang mà hệ thống quản trị nội dung thường tự tạo, trong mục sơ đồ trang web.
- Thêm người dùng khác với quyền vừa đủ: người viết nội dung chỉ cần quyền xem, không cần quyền chủ sở hữu.
- Chờ vài ngày cho dữ liệu đầu tiên xuất hiện, rồi mở báo cáo hiệu suất.
Nếu trang web do một bên thiết kế làm giúp, hãy chắc chắn bạn là chủ sở hữu thuộc tính, không phải chỉ được bên đó cấp quyền xem. Đây là tài sản dữ liệu của doanh nghiệp bạn.
Bốn chỉ số trong báo cáo hiệu suất và cái bẫy của từng chỉ số
Báo cáo hiệu suất có bốn chỉ số chính, xem được theo truy vấn, theo trang, theo quốc gia, theo thiết bị và theo ngày.
| Chỉ số | Ý nghĩa | Cái bẫy khi đọc |
|---|---|---|
| Lượt nhấp | Số lần người dùng bấm từ kết quả tìm kiếm vào trang bạn | Giảm chưa chắc là xấu nếu do mùa vụ; so cùng kỳ năm trước |
| Lượt hiển thị | Số lần một đường dẫn của bạn xuất hiện trên trang kết quả người dùng xem | Tăng mạnh có thể chỉ do hiện ở vị trí rất thấp cho cụm không liên quan |
| Tỉ lệ nhấp | Lượt nhấp chia lượt hiển thị | Phụ thuộc mạnh vào vị trí và kiểu truy vấn; tên thương hiệu luôn có tỉ lệ cao |
| Vị trí trung bình | Vị trí cao nhất trung bình của trang bạn mỗi lần hiện ra | Là trung bình của rất nhiều truy vấn; xem theo từng truy vấn mới có nghĩa |
Ví dụ giả định: một trang có vị trí trung bình 15 có thể là hiện ở vị trí 3 cho một cụm ít người tìm và vị trí 40 cho nhiều cụm khác. Nhìn con số chung rồi kết luận "trang đang ở trang hai" là đọc sai.
Xuất dữ liệu và nhờ AI phân tích
Xuất đúng phần cần thiết. Chọn khoảng thời gian ba tháng, xuất bảng truy vấn và bảng trang ra tệp bảng tính. Ba tháng đủ dài để bớt nhiễu, đủ ngắn để phản ánh hiện tại.
Chú ý loại dữ liệu. Dữ liệu này không chứa thông tin cá nhân của người tìm, nhưng là dữ liệu kinh doanh của bạn. Dùng tài khoản AI của công ty hoặc tắt tuỳ chọn cho dùng dữ liệu để cải thiện mô hình.
Câu lệnh tìm cơ hội gần. Câu lệnh mẫu: "Đây là bảng truy vấn trong ba tháng của trang web một cửa hàng nội thất nhỏ, gồm cột truy vấn, lượt nhấp, lượt hiển thị, tỉ lệ nhấp, vị trí. Lọc ra các truy vấn có vị trí từ 8 đến 20 và lượt hiển thị thuộc nhóm cao nhất, nhóm theo chủ đề, đề xuất trang nào nên cải thiện trước và vì sao."
Câu lệnh tìm tỉ lệ nhấp thấp bất thường. Câu lệnh mẫu: "Trong bảng trang, chỉ ra những trang có vị trí trung bình tốt hơn 5 nhưng tỉ lệ nhấp thấp hơn hẳn các trang cùng vị trí. Với mỗi trang, gợi ý nguyên nhân có thể." Bạn tự xem trang kết quả để xác nhận.
Đòi AI chỉ ra căn cứ. Yêu cầu nó trích đúng các dòng số liệu dẫn tới mỗi kết luận. Khi bảng lớn, mô hình có thể đọc sót hoặc tính nhầm; con số quan trọng thì bạn tự lọc lại trong bảng tính.
Bốn mẫu cơ hội hay gặp trong dữ liệu
Sau vài lần phân tích, bạn sẽ thấy dữ liệu của hầu hết trang nhỏ rơi vào mấy mẫu quen thuộc.
- Gần tới trang một: truy vấn ở vị trí 8 đến 20 với lượt hiển thị đáng kể. Cải thiện nội dung trang đó, thêm phần trả lời còn thiếu, thêm liên kết nội bộ trỏ tới.
- Hiện nhiều, ít người bấm: vị trí tốt mà tỉ lệ nhấp thấp. Thường do tiêu đề và đoạn mô tả không khớp nhu cầu; cách viết lại có bài riêng trong danh mục này.
- Hai trang tranh một truy vấn: cùng một cụm mà hai ba trang thay nhau hiện ra, không trang nào lên cao. Cân nhắc gộp nội dung về một trang.
- Truy vấn chưa có trang trả lời đúng: khách gõ một câu hỏi mà bạn chỉ hiện ra nhờ một trang nói lướt qua. Đó là đề tài cho bài mới.
Bốn mẫu này không loại trừ nhau; một trang có thể vừa gần trang một vừa có tỉ lệ nhấp thấp. Khi đó sửa tiêu đề trước vì nhanh và dễ đo, rồi mới tới nội dung. Với mỗi mẫu, chọn tối đa ba đến năm việc mỗi tháng. Sửa ít mà làm kỹ, rồi đo lại sau bốn đến tám tuần, dễ thấy tác dụng hơn là sửa mọi thứ cùng lúc rồi không biết thay đổi nào có tác dụng.
Báo cáo lập chỉ mục: trang có được đưa vào kết quả không
Ngoài hiệu suất, báo cáo trang cho biết bao nhiêu trang của bạn đã được lập chỉ mục và bao nhiêu chưa, kèm lý do. Hai lý do hay gặp ở trang nhỏ là đã phát hiện nhưng chưa thu thập, và đã thu thập nhưng chưa lập chỉ mục. Lý do đầu thường liên quan đến việc trang mới, ít liên kết trỏ tới; lý do sau thường là hệ thống đánh giá trang chưa đủ giá trị hoặc trùng với trang khác.
Công cụ kiểm tra đường dẫn cho xem trạng thái của một trang cụ thể và cho phép yêu cầu lập chỉ mục sau khi bạn sửa. Yêu cầu này không bảo đảm trang được đưa vào, và bấm nhiều lần không làm nhanh hơn. Nếu nhiều trang cùng bị chưa lập chỉ mục, việc cần làm là cải thiện nội dung và liên kết nội bộ, không phải bấm yêu cầu cho từng trang.
Bạn có thể chụp hoặc chép danh sách lý do cùng ví dụ đường dẫn, dán cho AI để nhờ giải thích từng lý do bằng ngôn ngữ dễ hiểu và đề xuất hướng xử lý. Phần kỹ thuật sâu hơn như tệp chặn thu thập, thẻ trang chuẩn, chuyển hướng có bài kiểm tra kỹ thuật riêng trong danh mục này.
Nhịp theo dõi gợi ý cho doanh nghiệp nhỏ
Không cần mở Search Console mỗi ngày. Nhịp đều đặn quan trọng hơn tần suất.
- Mỗi tuần năm phút: xem biểu đồ lượt nhấp có tụt bất thường không, có thông báo lỗi mới không.
- Mỗi tháng một buổi: xuất dữ liệu ba tháng, nhờ AI tìm bốn mẫu cơ hội, chọn việc cho tháng tới.
- Mỗi quý: so sánh với cùng kỳ năm trước, rà báo cáo lập chỉ mục, xem lại danh sách người có quyền truy cập.
- Sau mỗi thay đổi lớn như đổi giao diện, đổi tên miền, gộp nhiều bài: theo dõi sát hằng ngày trong hai tuần.
- Khi có đợt cập nhật thuật toán được công bố: chờ đợt đó kết thúc rồi mới so số liệu trước và sau, tránh phản ứng vội giữa chừng khi thứ hạng còn dao động.
Ghi lại các thay đổi bạn đã làm cùng ngày làm vào một bảng đơn giản. Ba tháng sau nhìn lại biểu đồ, bạn mới biết được thay đổi nào ứng với lúc số liệu đi lên hay đi xuống. Bạn cũng có thể dán bảng ghi chép đó cùng số liệu tuần cho AI và hỏi những thay đổi nào trùng với lúc biểu đồ đổi hướng, nhưng nhớ rằng trùng thời điểm chưa phải là nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp
Search Console có cho biết chính xác thứ hạng của từ khoá không?
Nó cho vị trí trung bình theo từng truy vấn dựa trên những lần trang bạn thật sự hiện ra, không phải thứ hạng cố định tại một thời điểm. Thứ hạng thật thay đổi theo vị trí người tìm, thiết bị, thời gian, nên con số trung bình này phản ánh thực tế tốt hơn việc tự gõ thử.
Trang mới làm bao lâu thì có dữ liệu trong Search Console?
Dữ liệu bắt đầu ghi nhận từ khi thuộc tính được xác minh và thường hiện ra sau vài ngày. Nếu trang còn mới và ít được lập chỉ mục, số liệu sẽ rất nhỏ trong vài tuần đầu; đó là bình thường.
Dữ liệu Search Console được lưu bao lâu?
Báo cáo hiệu suất hiện cho xem khoảng mười sáu tháng gần nhất. Nếu muốn giữ lâu hơn để so sánh nhiều năm, bạn nên xuất định kỳ ra bảng tính hoặc kết nối với công cụ lưu trữ dữ liệu. Bạn kiểm lại giới hạn hiện hành vì có thể thay đổi.
Có nên dán toàn bộ dữ liệu Search Console vào chatbot không?
Dữ liệu này không chứa thông tin cá nhân của người tìm nhưng là dữ liệu kinh doanh. Dùng công cụ AI có tài khoản doanh nghiệp hoặc đã tắt chia sẻ dữ liệu cho huấn luyện, và chỉ xuất những cột cần cho câu hỏi đang phân tích.
Lượt nhấp trong Search Console khác số lượt truy cập trong công cụ phân tích thì tin bên nào?
Hai công cụ đếm khác nhau nên chênh lệch là bình thường: một bên đếm lượt bấm trên trang kết quả, một bên đếm phiên truy cập trên trang, có thể bị chặn bởi trình chặn quảng cáo hay chế độ đồng ý cookie. Dùng mỗi công cụ cho câu hỏi của nó và theo dõi xu hướng hơn là đối chiếu từng con số.
Thấy truy vấn lạ không liên quan gì đến cửa hàng thì có sao không?
Thường không sao. Trang của bạn có thể hiện ra ở vị trí thấp cho nhiều cụm lệch nghĩa. Chỉ cần để ý nếu những cụm đó có lượt hiển thị cao bất thường, có thể do một trang trên web của bạn viết lan man hoặc bị chèn nội dung lạ cần kiểm bảo mật.